Pháp giành quyền bảo hộ Nam kỳ

(1/8/1858 - 6/5/1862)



1
2


Pháp giành quyền bảo hộ Nam kỳ hay còn gọi là Chiến dịch Nam Kỳ kéo dài từ 1.8.1858 đến 5.6.1862. Chiến dịch Nam Kỳ bắt đầu từ lúc Pháp phát động cuộc chiến tranh đầu tiên tại bán đảo Sơn Trà - Đã Nẵng vào năm 1858. Sau khi Pháp giành thắng lợi, nhà Nguyễn cắt đất cầu hòa và ký Hòa ước Nhâm Tuất 1862, giành quyền bảo hộ Nam kỳ cho người Pháp. Bản Hòa ước này là tiền đề cho người Pháp trong việc giành quyền bảo hộ toàn lãnh thổ Đại Nam.

Trong cuộc chiến lật đổ nhà Tây Sơn, vua Gia Long (Nguyễn Phúc Anh) nhận nhiều trợ giúp của người Pháp để cũng cố quyền lực. Sau khi nhà Tây Sơn sụp đổ, nhà Nguyễn cũng cố mối quan hệ tốt với người Pháp. Tuy nhiên, vị vua kế nhiệm nhà Nguyễn là Minh Mạng không mấy cảm tình với người Pháp. Nhiều lần người Pháp cho đoàn thuyền đến thăm dò tình hình Đại Nam,vua Minh Mạng không mặn mà tiếp đón. Đặc biệt, sự kiện vua Minh Mạng, vua Tự Đức sách nhiễu giáo dân Kito giáo. Vua Tự Đức à nhà vua cho công bố 2 đạo dụ cấm đoán Công giáo các năm 1848 và 1851, từ 1848-1860, đã có hàng vạn giáo dân bị tàn sát hay lưu đày.

Ngày16.9. 1856, tàu chiến Catinat đưa phái viên Pháp cầm quốc thư đến Đà Nẵng, và cũng nhằm mục đích dò xét tình hình, nhưng triều đình Huế lo ngại không chịu tiếp.

Ngày 22.4.1857, Napoleon III quyết định lập ra Hội đồng Nam Kì để xét lại Hiệp ước Versailles đã được kí kết năm 1787 giữa Pigneau de Behaine, đại diện cho Nguyễn Ánh và Montmorin, đại diện cho Louis XVI. Âm mưu của Pháp lúc đó là muốn dựa vào Hiệp ước Versailles để "hợp pháp hóa" việc mang quân sang đánh chiếm Việt Nam. Nhưng trong thực tế thì hiệp ước đó đã bị thủ tiêu ngay sau khi kí kết, Chính phủ Pháp lúc đó không có điều kiện thi hành vì còn lo đối phó với ngọn sóng cách mạng đang dâng cao trong nước. Họ không thể dựa vào cớ thi hành hiệp ước để đưa quân chiếm đóng Đà Nẵng, Côn Đảo, đòi độc quyền thương mại và tự do truyền đạo ở Việt Nam như các điều khoản của hiệp ước đã ghi.

Năm 1857, Tự Đức lại cho xử tử hai nhà truyền giáo Tây Ban Nha. Đây không phải là đầu tiên nhưng cũng không phải là sự cố mới nhất, và lần trước chính phủ Pháp đã bỏ qua các hành động khiêu khích kiểu này. Nhưng lần này, Tự Đức hành xử không đúng thời gian, vì hiện đang diễn ra cuộc Chiến tranh Nha phiến lần thứ 2. Quân đoàn viễn chinh của Anh và Pháp được gửi đến vùng Viễn Đông để trừng phạt Trung Quốc, và kết quả là người Pháp có thừa quân trong tay để can thiệp vào tình hình Đại Nam.

Tháng 11 năm 1857, hoàng đế Napoleon III của Pháp ra lệnh Đô đốc Charles Rigault de Genouilly đem một đoàn viễn chinh sang trừng phạt Việt Nam. Tháng 9 năm 1858, liên quân Pháp và Tây Ban Nha đã cập bến tại Tourane (Đà Nẵng) và chiếm được đánh được thành phố. Sau đó, Pháp tiên hành tiến dịch bằng hàng loạt trận đánh tại các đồn lớn ở Nam Kỳ như Gia Định, Chí Hòa, Mỹ Tho, Vĩnh Long... Đến ngày 6.5. 1862, Nam kỳ hoàn toàn thất thủ, nhà Nguyễn ký Hòa ước Nhâm Tuật 1862 giao quyền bảo hộ toàn bộ Nam Kỳ cho người Pháp.


Nhân vật & Địa điểm



Tài liệu tham khảo




Xin hãy Đăng nhập để có thể đóng góp / báo thiếu nội dung

Đang cập nhật...