Tạ Quang Bửu (1910 - 1986)



Cuộc đời và sự kiện liên quan Tạ Quang Bửu

1910 Tạ Quang Bửu sinh ra tại Tỉnh Nghệ An
1986 76 tuổi Tạ Quang Bửu qua đời tại Thành Phố Hà Nội

Thân thế và sự nghiệp Tạ Quang Bửu

Tạ Quang Bửu sinh ngày 23 tháng 7 năm 1910, trong một gia đình nhà giáo tại thôn Hoành Sơn, xã Nam Hoành, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Năm 1922, ông thi vào trường Quốc học Huế và đỗ thứ 11. Sau đó ông ra Hà Nội học trường Bưởi. Năm 1929, sau khi đỗ đầu tú tài Việt và đỗ đầu tú tài Tây ban Toán, ông nhận được học bổng của Hội Như Tây Du học của Nguyễn Hữu Bài và sang Pháp học.

Tại Pháp, năm 1929, ông đăng ký học lớp toán đặc biệt của trường Louis le Grand về toán học và vật lý lý thuyết, đăng ký học cử nhân toán ở Viện Henri Poincaré.

Ông thi đỗ vào trường Centrale Paris năm 1930, theo học chương trình cử nhân khoa học ở Đại học Sorbonne, học toán ở các Đại học Paris, Đại học Bordeaux (Pháp) từ 1930 đến 1934 và được trường Bordeaux trao đổi sang Đại học Oxford (Anh) trong một thời gian ngắn. Tại đây ông học thêm vật lý lượng tử.

Trước Cách mạng tháng Tám 1945, ông dạy học ở trường tư Thiên Hựu và làm việc ở nhà máy đèn Huế, đồng thời hoạt động trong phong trào hướng đạo sinh.

Từ sau CMT8 và trong thời gian kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954), ông kiêm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng khác nhau về ngoại giao và quốc phòng.

Từ tháng 9 năm 1945 đến tháng 1 năm 1946, ông đã đảm nhận chức vụ Tham nghị trưởng Bộ Ngoại giao trong Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, rồi Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Tháng 7 năm 1947, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 8, ông làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, sau đó một năm trở lại cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Tháng 8 năm 1948 ông là ủy viên Hội đồng Quốc phòng Tối cao vừa được thành lập, sau đó còn làm Chánh văn phòng Quân ủy Trung ương.

Năm 1954, ông tham gia đoàn đại biểu chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa dự Hội nghị Geneva về Việt Nam trên cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và là người đại diện cho Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam kí văn bản Hiệp nghị đình chỉ chiến sự tại Việt Nam và Lào, thường được biết đến dưới cái tên Hiệp định Genève về Việt Nam.

Ngay sau khi miền Bắc hòa bình, ông được cử làm Hiệu trưởng Đại học Bách khoa Hà Nội (1956-1961) đồng thời là Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học Nhà nước (1958 - 1965) [4] kiêm Tổng Thư ký. Là lãnh đạo Uỷ ban Khoa học Nhà nước, ông trực tiếp làm trưởng ban Sinh vật - Địa học.

Từ năm 1965 đến 1976, với cương vị Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp, ông đã có công lớn trong việc phát triển ngành đại học và trung học chuyên nghiệp của nước Cộng Hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Năm 1996, ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I

Tạ Quang Bửu mất ngày 21-8-1986 tại Hà Nội, thọ 76 tuổi.


Tài liệu tham khảo

Đinh Xuân Lâm, Trương Hữu Quýnh, 1999, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Hà Nội, NXB Giáo Dục, Tr. 39.

vi.wikipedia.org


Xin hãy Đăng nhập để có thể đóng góp / báo thiếu nội dung


Nhân vật cùng thời kỳ với Tạ Quang Bửu



Đang cập nhật...