Ngô Đình Diệm (3/1/1901 - 2/11/1963)



Cuộc đời và sự kiện liên quan Ngô Đình Diệm

3/1/1901 Ngô Đình Diệm sinh ra
2/11/1963 62 tuổi Ngô Đình Diệm qua đời

Thân thế và sự nghiệp Ngô Đình Diệm

Ngô Đình Diệm là một chính trị gia Việt Nam. Ông là quan nhà Nguyễn, Thủ tướng cuối cùng của Quốc gia Việt Nam và là Tổng thống đầu tiên của Việt Nam Cộng hòa. Ông quê làng Đại Phong, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, là con Ngô Đình Khả - một đại thần triều Thành Thái, cựu chưởng giáo trường Quốc học.

Thuở nhỏ Ngô Đình Diệm học tại Huế, ông học rất giỏi, khi còn học trường trung học của Pháp tại Huế, thành tích thi cử của ông xuất sắc đến mức ông nhận được học bổng du học tại Paris, nhưng ông đã từ chối và quyết định ra Hà Nội học trường Hậu bổ vào năm 1919 và tốt nghiệp 2 năm sau đó.

Năm 1921, Nhận chức tri huyện Hương Trà và sau đó là Hương Thủy, đến năm 1923 làm quan tại Thừa Thiên, Quảng Trị, năm 1926 làm quản đạo tỉnh Ninh Thuận. Năm 1929, ông được bổ nhiệm làm Tuần vũ tỉnh Bình Thuận. Năm 1933, nhân nội các Nguyễn Hữu Bài bị buộc từ chức, Bảo Đại đứng đầu nội các, Ngô Đình Diệm được cử làm Thượng thư (Bộ trưởng) bộ Lại (tương tự bộ Nội vụ) sung cơ mật viện đại thần.

Trong thời gian làm Thượng thư bộ Lại ông được bầu làm Tổng thư ký Uỷ ban cải cách. Ông đề xướng hai điều với chính quyền bảo bộ Pháp: một là thống nhất Trung và Bắc Kỳ theo Hòa ước Giáp Thân 1884 và hai là cho Viện Nhân dân Đại biểu Trung Kỳ được quyền tự do thảo luận các vấn đề. Vì không thấy được chấp nhận, ông từ chức ngày 12 tháng 7 năm 1933.

Ngô Đình Diệm lui về ở ẩn, nhưng vẫn ngấm ngầm ủng hộ Hoàng thân Cường Để đang sống lưu vong tại Nhật nhằm thực hiện một cuộc cách mạng lật đổ chính quyền bảo hộ Pháp.

Thời kỳ 1934-1944, Ngô Đình Diệm tham gia thành lập và lãnh đạo đảng Đại Việt Phục hưng chống Pháp với thành phần đảng viên nòng cốt là quan lại, linh mục, cảnh sát, và lính khố xanh bản xứ tại Trung Kỳ

Tháng 7 năm 1944, mật thám Pháp phá vỡ tổ chức này và vây bắt Ngô Đình Diệm ở tại phủ Cam. Nhờ sự giúp đỡ của hiến binh Nhật, ông thoát nạn về trú tại lãnh sự Nhật ở Huế. Sau vài ngày, người Nhật đưa Ngô Đình Diệm vào Đà Nẵng rồi dùng máy bay quân sự chở thẳng vào Sài Gòn trú tại trụ sở hiến binh của Nhật. Tại Sài Gòn, ông đã tham gia thành lập Ủy ban Kiến quốc với mục tiêu phò tá hoàng thân Cường Để. Tuy nhiên Nhật không ủng hộ Cường Để về nước làm vua mà ủng hộ Bảo Đại lập chính quyền thân Nhật với quốc hiệu mới là Đế quốc Việt Nam. Bảo Đại đã từng mời ông làm thủ tướng trong chính quyền mới nhưng không thành mà thay vào đó là Trần Trọng Kim

Sau khi Bảo Đại thoái vị, Mặt trận Việt Minh giành chính quyền, Ngô Đình Diệm cùng với một số người thân trong gia đình bị Việt Minh bắt ở Tuy Hoà, Phú Yên, sau đó bị giải ra Hà Nội.Tại Hà Nội, Ngô Đình Diệm gặp Hồ Chí Minh và được đề nghị làm Thủ tướng. Tuy nhiên ông chỉ đồng ý lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh với điều kiện ông được Việt Minh thông báo về tất cả mọi hành động và biết riêng mọi quyết định của họ. Chủ tịch Hồ Chí Minh từ chối yêu cầu này do đó Ngô Đình Diệm không chấp nhận hợp tác với Hồ Chí Minh. Sau cuộc gặp với Hồ Chí Minh, Ngô Đình Diệm bị giam giữ tại tỉnh miền núi Tuyên Quang nhưng được trả tự do theo lệnh ân xá vào năm 1946, sau đó về sống ẩn dật ở Đà Lạt với em là Ngô Đình Nhu. Năm 1950 sang Mĩ sống tại các chủng viện lớn ở Mĩ (như Maryknall, Lake-wood)và Đại học Michigan Hoa Kì.

Năm 1954 được Bảo Đại mời làm thủ tướng do Mĩ chỉ đạo, thay nội các Bửu Lộc. Sau khi cầm quyền (năm 1955) ông lật đổ Bảo Đại. Từ đó Ngô Đình Diệm trực tiếp đối đầu với cách mạng Việt Nam, âm thầm phá hoại hiệp định Genève với ý đồ chia cắt đất nước. Khi cầm quyền Ngô Đình Diệm dùng chính sách gia đình trị, gồm 4 anh em ruột: Ngô Đình Nhu, Ngô Đình Cẩn, Ngô Đình Luyện và Trần Lệ Xuân (vợ Nhu), với các nhân vật trong gia đình thông gia (Trần Văn Chương) cùng các thế lực khác đàn áp nhân dân và các lực lượng đối kháng.

Ngày 2-11-1963 anh em Ngô Đình Diệm bị các thế lực khác – do Mĩ dàn dựng và tổ chức – giết chết trong cuộc đảo chính ngày 1-11-1963 trên đường từ Chợ Lớn về Sài Gòn.


Tài liệu tham khảo



Xin hãy Đăng nhập để có thể đóng góp / báo thiếu nội dung


Nhân vật cùng thời kỳ với Ngô Đình Diệm



Đang cập nhật...